नारा भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता, पारदर्शिता र सुशासनको छ। तर, व्यवहार ठीक उल्टो छ। सरकार बनाएको १० महिना भइसक्यो, प्रधानमन्त्री ओली र उनका मन्त्रीहरूले सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरेका छैनन्।सुशासन र भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलताको यो भन्दा भद्दा मजाक के हुन सक्छ र ?
बिएल संवाददाता - अमेरिका
गैरआवासीय नेपाली संघको स्थापनामा कांग्रेसजनको कुनै भूमिका छैन।त्यसैले उनीहरू यसलाई बाँसको मुरलीझै सके 'आफैं बजाउने, नसके फुटाइदिने' रणनीतिमा थिए। धेरै प्रयासपछि यसपटक भने एनआरएनमा कांग्रेस पसेर नै छोड्यो।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपालको राजनीतिक परिदृश्य संकटको गहिरो खाडलमा फसेको छ। प्रमुख दलहरूको भ्रष्टाचार, स्वार्थकेन्द्रित नीति र शासकीय अक्षमताले जनताको विश्वास पूर्णरूपमा गुमेको छ। नयाँ दलहरूले पनि प्रारम्भिक आशालाई कायम राख्न नसकेर विवाद र अस्थिरताको दलदलमा फस्दैछन्। जनताले अब सक्षम, इमानदार र परिणाममुखी नेतृत्वको खोजी गरिरहेका छन्। देशलाई यो अँध्यारो युगबाट मुक्त गर्न बालेन्द्र शाह, सर्वेन्द्र खनाल र कुलमान घिसिङजस्ता असाधारण व्यक्तित्वहरूको नेतृत्व अपरिहार्य छ। नेपालको राजनीतिक संकटले देशलाई पछाडि धकेलिरहेको छ। प्रमुख दलहरूले सत्ताको दुरुपयोग, भ्रष्टाचार र नीतिगत अस्थिरतामार्फत जनआकांक्षालाई कुण्ठित बनाएका छन्। विश्व बैंकका अनुसार नेपालको आर्थिक वृद्धिदर सन् २०२४ मा जम्मा ३.३५ प्रतिशत रहने अनुमान छ, जुन दक्षिण एसियाको औसतभन्दा कम हो।
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
नेपाललाई ‘बनाना रिपब्लिक’ बनाउन न्यायपालिकाको पनि अहम् भूमिका छ। ‘ढिलो न्याय दिनु पनि न्याय नदिनु सरह हो’ भन्ने भनाइलाई मान्ने हो भने नेपालमा न्याय भएकै छैन भन्दा पनि हुन्छ। तर, पनि त्यसो भन्न पाइदैन, भन्यो कि अदालतको अवहेलना भैहाल्छ। यही बीचमा गगन थापा बोले। श्रीमानहरूको हुकुम आयो- 'उप्रान्त यस विषयमा नबोल्नू।'
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपाली समाजको मनोविज्ञान अहिले एक किसिमको गहिरो दोधारमा छ। राजनीतिक परिवर्तनका लहरहरूको अनुभुति लिई सकेको यो देश फेरि एक पटक कुनै निर्णयको दोबाटोमा उभिएको छ। एकातिर जनतामा निराशा छ, अर्कातिर मौनतामा चेतना निराश छ। जुन मौनता न त पूर्ण रूपमा बेखबर हो, न नै निष्क्रिय। के यो मौनता चेतनशील हो? वा, अब फेरि क्रान्तिको तयारी हुँदैछ? नेपालको आधुनिक इतिहास आन्दोलनहरूको इतिहास हो। प्रश्न साधारण छन तर परिस्थिति गम्भिर छ! १)आन्दोलन पहिले पनि भए तर २००७ सालको राणा विरोधी आन्दोलनले प्रजातन्त्र ल्यायो जसको साक्षी नेपाली काग्रेस छ। २) अर्को विद्रोह २०४६ सालको जनआन्दोलनले देखायो जुन बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापित गर्न थियो जुन भयो र गर्यो पनि।
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
नेपाल यतिबेला राजनीतिक बुमर्याङमा फसेको छ। यसका लागि सबैभन्दा बढी जिम्मेवार कोही छ भने त्कोयो ओली नै हुन्। उनलाई एमाले अध्यक्षबाट विस्थापित नगरी देशले निकास पाउँदैन। त्यसका लागि 'त्रुपको पत्ती' हुन सक्ने भनेको विद्यादेवी मात्रै हुन्।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपालमा २०६२/६३को आन्दोलनले गणतन्त्र आयो जसको सिधा परिभाषा थियो ‘गणतन्त्र- भन्नाले त्यस्तो शासन व्यवस्था हो जहाँ प्रमुख सत्ता जनतामा निहित हुन्छ। यहाँ राजा वा निरंकुश शासक हुँदैन, जनताबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरू शासन चलाउँछन्। जनतामाथि जनताको प्रत्यक्ष भुमिका रहने छ, सबै समान हुन भन्ने भावनाले चलाइने छ र यस्तो तन्त्र नै गणतन्त्र हुनेछ।’ तर नेपाल देशका जनताको अनुहार नै हराएको छ यो गणतन्त्रमा त। यहाँ हरेक नेपालीले एक अर्काको अनुहारमा गणतन्त्र खोजी रहेका छन्। गणतन्त्र आएपछि बाँडिएका सपनाहरु तथा उदाएका नेताहरुको नयाँ वाचाहरु खोज गर्न जनताले अहिले खोजकार्य चलाईरहेका छन् र चलिरहेको छ। गणतन्त्र ल्याउन ०६२/६३ को आन्दोलन गरेको नभई आफूले नपाएको सत्ताको बागडोर आफूमा निहित गर्न नेपाली जनताको अगाडी तेर्स्याइएको ‘ललिपप’ थियो कि भन्ने भान अहिले जनताले गर्दैछन्।
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
नेपालमा एक हैन अनेक विकृति छन्, तीमध्येको शीर्ष विकृति हो- ‘भुक्ने’ नेता र ‘भन्नुभयो’ पत्रकारिता। नेपाली मिडियाका आधा जति शीर्षक त यी भुक्ने नेताका ‘भन्नुभयो’ कारितामै सिमीत छन्। मलाई लाग्छ, नेपाली मिडियामा ‘भन्नुभयो’ शीर्षकको अध्याय सकिएको दिन धेरै भ्रमको बादल फाड्छ। आशा गरौं, २०८२ मा नेपाली मिडिया भुक्ने नेता र भन्नुभयो पत्रकारिताको शल्यक्रिया गर्नेतिर लाग्ने छ।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपालमा ‘राजा फर्काउने आन्दोलन’ सुरू भएकै छेको पारेर ओलीले 'मोदी-दर्शनभेट’ पाएका छन्। एक्लाएक्लै भएको यो भेटबाट एउटा आशंका उब्जिएको छ- ‘कतै यो भेट नेपालमा राजासहित हिन्दू राष्ट्र बनाउने शर्तमा त भएको थिएन ?’ राजावादीहरू हर्काउदै आएका ओलीसामु अर्को एउटा गम्भीर प्रश्न उभिएको छ।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
सुरक्षाकर्मीले गोली हान्ने मापदण्ड सामान्यतया धेरै कारकहरूमा आधारित हुन्छन् र यसका लागि विभिन्न कानून र नीति-पत्रहरू हुन्छन्। नेपालको सन्दर्भमा सुरक्षाकर्मीले गोली चलाउनका लागि सामान्यतया तलका मापदण्डहरू पालना गर्नुपर्ने हुन्छ:
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
जुन अवसर आज हामी नेपालीले प्राप्त गरेका छौं। हामीले प्राप्त गरेको यो उर्जाशील जनशक्तिलाई सही दिशानिर्देश गर्न सक्यौं र यसलाई राष्ट्र निर्माणमा प्रयोग गर्न सक्यौं भने, नेपाल समृद्व बन्न दशकौं कुर्नै पर्दैन। छोटो समयमै नेपाललाई ‘समृद्ध मुलुक’ बनाउन सकिन्छ जसका लागि सबैको साझा संकल्प आवश्यक छ। तर, विडम्बना विदेश पलायनको दलदलमा फसेको हाम्रो युवाशक्तिलाई स्वदेशमै रोक्न सक्नु हाम्रो सामु सबैभन्दा ठुलो चुनौती बनेर उभिएको छ। यसको लागि हामीले नेपालमा नै अवसरको सृजना गर्ने प्रयत्न थाल्नुपर्छ। उद्योग, स्टार्टअप, नवीन परियोजना, कृषि क्षेत्रमा आधुनिकीकरण र प्रविधि क्षेत्रको विकासमा युवाहरूको भूमिका सुनिश्चित गर्न सक्नुपर्छ। जुन आजको निर्विकल्प आवश्यकता हो।
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
देशमा राजाको नाममा बेमौसमी बाजा बजिरहेको बेला रवि लामिछानेले रेभुलेसनको फिस्टे-तोप पड्काएका छन्।यो फिस्टे-तोपलाई एक विन्दु मान्ने र उनीसँग सम्बन्धित अरू पनि विन्दुहरू जोड्ने हो भने त्यसले बनाउने रेखा भनेको ज्ञानेन्द्रपथ नै हो ।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
लोकतन्त्र ज्ञानेन्द्रको चाहनाले जाने हैन न ‘राजा आऊ देश बचाऊ’ भनेर भट्याउनेहरूको इच्छाले नै जान्छ। यो जाने भनेको लोकतन्त्रका बाहकहरूको नालायकीपन र गैरजिम्मेवारीले मात्र हो। यतिबेला ओली-देउबा हल बाँधेर ज्ञानेन्द्रको सवारी चलाइरहेका हुन् कि जस्तो देखिएको छ ।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
ज्ञानेन्द्रलाई राजा बनाएर ल्याउन कवाड-पञ्चहरूको क्रियाबाट सम्भव छैन, त्यो सम्भव छ भने मात्र ओली-देउबा -प्रचण्ड ट्रोयकाको कुशासको प्रतिक्रियनबाट मात्र सम्भव छ। यही हो, न्यूटनको गतिको तेस्रो नियम सार पनि । अहिले ओली, देउबा र प्रचण्डको कुशासनको क्रिया बराबर ज्ञानेन्द्रको पक्षमा प्रतिक्रिया भैसकेको छैन।अहिलेकै गतिमा बढ्दै जाने हो भने बराबर हुने दिन धेरै टाढा छैन।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपाल राष्ट्रपति ट्रम्पको सहयोग कटौतीमा पर्ने सूचीको पहिङलो क्रममै छ जस्तो देखिएको छ। युएस्एड खारेजी र खर्च कटौतीसम्बन्धमा ओभल अफिसमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमै उनले नेपालमा गरिएका तीन अमेरिकी आयोजनाको नाम नै लिएर ‘ठगी र जालसाजी’ भनेका थिए। यो कठोर अभिव्यक्तिले पनि ट्रम्प नेपालप्रति ‘दयावान’ हुने संकेत गर्दैन।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
नेपालमा बनाइएका सारा समस्याका जड हुन्, ओली र देउबा। यी दुई नभएको भए आज नेपालले भोगिरहेका कम्तिमा पनि दुई-तिहाई समस्या हुँदैनथे। प्रचण्डका कारण पनि समस्या थपिएका छन् तर उनलाई समस्याको यो घनचक्करमा तान्ने पनि ओली र देउबा नै हुन्।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
भनाइ नै छ, दिल्लीमा पानी पर्यो भने नेपालमा छाता ओढिन्छ। यसपटक दिल्लीको नयाँ र लोकरिझ्याइँवादी राजनीतिमा पानी मात्र परेको छैन, मुसलधारे वर्षा नै भयो। त्यसबाट नेपालका केजरीवालहरूलाई बैनास्वरूप दिल्ली-ऐना मिलेको छ। त्यसबाट आफ्नो अनुहार हेरेर फोहोर पुच्छन् कि फोहोर देखायो भनेर ऐना नै फुटाउँछन्, त्यो चाँहि समयकै ऐनामा हेर्नुपर्ने बेला आएको छ।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
ट्रम्पवाद अमेरिकी राजनीति र समाजमा गहिरो प्रभाव पर्ने विचारधाराको रुपमा विकसित भएको छ। यसले अमेरिका र विश्वव्यापी राजनीति, आर्थिक र सामाजिक संरचनामा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएको छ। ट्रम्पको नेतृत्वले रिपब्लिकन पार्टीको रणनीति र विचारधारामा नयाँ दिशा दिएको छ, र यसले अमेरिकाको भविष्यमा एक शक्तिशाली भूमिका खेल्न सक्छ।
बिएल संवाददाता - काठमाडौं
रविमाथि केही त पूर्वाग्रह पनि भयो होला तर तथ्यले उनलाई तीन तीनवटा अदालतमा निर्दोष भन्न नसकिने स्थितिमा उभ्याएको पनि छ। यस्तो नाजुक स्थितिमा अरूले गर्दा हुने, रविले गर्दा चाँहि नहुने ? भन्नेखाले कुतर्क गरेर संसद नै अवरूद्ध गरियो भने नयाँको कलेबरमा त्योभन्दा भद्दा मजाक अरू केही हुँदैन। लोकलाई हँसाउने यस्तो मजाक गरेर केही दिनका लागि ‘हिरोपन्थी’ त गर्न सकिएला तर सँधैका लागि नायक हुन सकिदैन।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
चीन र भारतको बीचमा रहेको नेपाललाई भूराजनीतिक अवस्थितिका कारण पनि अमेरिकाले देख्दैआएको थियो। त्यसरी देख्दा नेपाल अमेरिकी सहयोग पाउँने देशको सूचीको १६औं स्थानमा थियो। तर, अब त्यो सूची नै ‘अमेरिका पहिलो’को ट्रम्प ग्रहणमा परेको छ। चारवर्षे लामो त्यो ग्रहणमा नेपालको दिशा र दशा के हुन्छ? अहिले नै यसै भन्न सकिने स्थिति छैन।
बिएल संवाददाता - अमेरिका
१ .
२ .
३ .
४ .
५ .
